Pazo dos Condes de Taboada
A Taboada, como consecuencia do seu glorioso pasado, cábelle a honra de contar no seu solar con dúas grandes construccións, das máis interesantes de toda Galicia: o fermoso pazo de Perrrelos, descrito noutro apartado, e o pazo-fortaleza ou casa-palacio dos ilustres Condes de Taboada.
Recentemente restaurada esta nobre fortaleza polo actual propietario e Conde de Taboada, don Leopoldo Rodríguez de la Maza. Actualmente ocupado no embelecemento do contorno e, moi especialmente, do denominado “Coto de Palacio”.
Atópase ubicado este pazo no lugar e parroquia de San Pedro de Bembibre, a un quilómetro da vila de Taboada.
A orixe dos Taboada ven da antiga torre-fortaleza de Castro Candaz, na parroquia de Pedrafita, concello de Chantada, provincia de Lugo. A citada fortaleza foi fundada por un capitán romano, Gelión Cambero, en tempos dos cónsules Cayo Casio e Lucio Lucinio, sendo “Virrey de Galicia, Lucio Cambello Romano”.
Esta fortaleza foi destruida polos normandos que logo serían derrotados e vencidos polo rei Ramiro I.
“A casa de Taboada é de estirpe real descendente de dona Taba da que toman o nome, do conde don Eros Ordóñez….”
Os Taboada fundaron os mosterios de Oseira e o de Santa María de Ferreira de Pallares. Neste conservan capela os condes de Taboada, onde algúns dos seus membros están enterrados, tal é o caso de don Álvaro Taboada, os seus pais e os seus avós.
Un dos máis distinguidos personaxes deste linaxe foi don Juan Taboada Ribadeneira y Figueroa, que morreu xove, no ano 1681, recibindo sepultura na igrexa de San Pedro de Bembibre. O sepulcro atópase ó lado do Evanxeo, con estatua xacente de talla fina e epitafio que comenza: “Respira más que yace en este arco…….” E remata: “…………mucha cristiandad y celo fino por la ley y por el Rey”.
O escudo de armas dos Taboada ofrece varias modalidades, o esencial son os tablóns e os caldeiros de sable, sobre campo de azur, con tres ou cinco mesas. As táboas veñen de dona Taba. Os caldeiros, heráldicamente, “ricahombría y grandeza en el Reino”.
A extraordinaria imaxinación do pobo dalle un sentido distinto, utilizando os elementos heráldicos na construcción dunha balsa ou unha ponte.
A modalidade de escudo dos Taboada consta de catro tablóns e oito caldeiros de sable, sobre campo de gales. Esta é a máis actualizada.
Cando circulamos pola estrada Lugo-Ourense, neste sentido, ó chegar á altura de San Roque, prácticamente á entrada de Taboada, atopámonos cun indicador que di escuetamente, “San Pedro”, logo unha frecha que indica un desvío á esquerda.
Se Taboada desexa sinceramente promocionarse turisticamente, debe de sustituirse ese letreiro por un gran panel, que ofreza a seguinte información:
Entrada: Capela de San Roque e campo de cruces de pedra.
A menos de un quilómetro: Pazo dos Condes de Taboada.- Ano 1413.
A dous quilómetros: Igrexa románica de San Pedro de Bembibre. Século XII. Ben de Interese Cultural.- Paraxe de ensoño.
Sócrates Rigueira Ramos